VdLC
aanbestedingscursussen
voor aanbestedende diensten en bedrijven

Auteur: Theo van der Linden

Jurisprudentiemarathon Commissie van aanbestedingsexperts

Op 9 maart 2021 behandelen Suzanne Brackmann en Theo van der Linden op speelse wijze in de vorm van een quiz zo’n 40 adviezen van de Commissie van aanbestedingsexperts (CVAE). Bij ‘gewone’ rechtszaken gaat het vaak alleen om de gunningsfase. Dat is ook wel logisch, want je start alleen een rechtszaak als je de aanbesteding daardoor denkt te kunnen winnen. De CVAE behandelt juist alle facetten van een aanbesteding en met name ook zaken die spelen bij de selectie. Soms geeft de CVAE aanbevelingen voor aanbestedende diensten.

De volgende onderwerpen komen in de jurisprudentiemarathon CVAE in ieder geval aan de orde:

  • Mag een leverdatum vanwege de coronacrisis opschuiven of is dat een wezenlijke wijziging en moet er opnieuw aanbesteed worden?
  • Open house wordt veel gebruikt in het sociaal domein waarbij de gebruikers bepalen welke dienstverlener ze kiezen. Mag open house ook gebruikt worden voor bijvoorbeeld deurwaardersdiensten?
  • Een bedrijf wordt gevraagd een offerte uit te brengen. Zij denken dat ze de enige zijn. Pas later blijkt dat het gaat om een meervoudig onderhandse aanbesteding waarbij meerdere partijen een offerte mogen uitbrengen. Mag dat?
  • Mag een aanbestedende dienst een gunningscriterium ‘overig’ opnemen of is dat in strijd met het transparantiebeginsel?
  • Is de motiveringsplicht bij een DAS hetzelfde als bij een ‘gewone’ aanbesteding?
  • Moet een aanbestedende dienst bij een meervoudig onderhandse aanbesteding ook alle relevante redenen voor de gunningsbeslissing aangeven?
  • Na de voorgenomen gunning komt uit dat er sprake ‘had kunnen zijn’ van belangenverstrengeling. Vindt de CVAE dat de aanbestedende dienst de aanbesteding in dient te trekken?
  • Bij een aanbesteding voor ontwikkeling van huisvesting, krijgt een referentie die nabij een winkelcentrum is meer punten. Mag dat?
  • Voor een aantal CPV codes mag een aanbestedende dienst de sterk vereenvoudigde procedure voor sociale en andere specifieke diensten gebruiken. ‘Diensten voor onderwijs en opleiding’ valt daar ook onder. Houdt dat in dat bijvoorbeeld voor het schoonmaken van een school de vereenvoudigde procedure gebruikt mag worden?
  • Het ARW zegt dat niet alleen de nadere gunningscriteria zelf, maar ook hun weging (lees de formules) bij de aankondiging bekend moet worden gemaakt. Vindt de CVAE dat dit ook moet gelden voor ‘gewone’ Europese aanbestedingen?
  • Kan het ook zijn dat een aanbesteding op laagste prijs de meeste maatschappelijke waarde oplevert?

De prijs voor deze cursusdag is € 495,- ex btw. De cursus duurt van 10.00 tot ca 16.00 uur. Deelnemers ontvangen een uitgebreide reader met de behandelde stof. Uiteraard staat er aan het begin van de dag gebak klaar en zijn er lekkere broodjes voor de lunch. Of er na afloop een borrel is hangt af van de corona-maatregelen die dan eventueel nog gelden.

Aanmelden kan via vdlc@bart.nl

Meer info over ons bedrijf op www.aanbesteding.nl

Cursus “Het ‘ontduiken’ van Europese aanbestedingen”

De meest gestelde vraag over Europees aanbesteden is nog steeds ‘hoe kom ik er onderuit?’. In één dag behandelen Tim Robbe en Theo van der Linden alle legale uitzonderingen waarbij je niet (volledig) Europees hoeft aan te besteden. Gedurende de dag behandelen we ook tien rechtszaken die laten zien hoe het niet moet: De top tien van de leukste corruptie zaken!

Het programma van de dag ziet er als volgt uit

9.30 Ontvangst met gebak

10.00 Aanvang en inleiding

10.15 Het opknippen van opdrachten naar onderwerp en in tijd

Wat mag er wel en wat mag er niet?

10.45 Falk Pharma en Tirkkonen arrest

Als je geen enkel gunningscriterium hanteert is het ook geen aanbesteding

11.10 Top tien leukste corruptiezaken (1)

11.30 pauze

11.45 Wezenlijke wijziging

Als je je originele aanbesteding goed formuleert biedt dat ongekende ruimte om later zonder aan te besteden zaken in te kopen.

12.00 Mededingingsprocedure met onderhandeling en concurrentiegerichte dialoog 

Deze procedures zijn zeer geschikt als je meer contact met de inschrijvers wilt hebben.

12.30 Top tien leukste corruptiezaken (2)

12.45 Lunchpauze

13.30 Meervoudig onderhands aanbesteden 

Een aantal praktische tips om de juiste bedrijven uit te kiezen

14.00 Bijlage 14 diensten  

Voor deze diensten geldt dat ze volgens een sterk vereenvoudigde procedure mogen worden ingekocht. Maar hoe moet het worden geïnterpreteerd? Diensten voor scholen en onderwijs valt hier bijvoorbeeld onder. Betekent dat dus dat het schoonmaken van een school volgens die vereenvoudigde methode ingekocht kan worden?

14.30 Top tien leukste corruptiezaken (3)

14.45 Pauze

15.00 Onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking 

Misschien wel het belangrijkste deel van de dag. Wanneer mag je met een leverancier (de huidige) gaan onderhandelen over een nieuwe opdracht. Vele nieuwe jurisprudentie!

15.30 Aanvullende leveringen en diensten   

Wanmeer wordt iets beschouwd als een aanvullende levering of dienst?

15.45 Afzonderlijke operationele eenheid  

Een deel van een aanbestedende dienst mag soms zelfstandig aanbesteden, wanneer mag dat?

16.00

Uitgezonderde overheidsopdrachten   

Een kort overzicht van de uitgezonderde opdrachten

16.15  Top tien leukste corruptiezaken (4)

16.30  Einde

De prijs voor deze cursusdag is € 495,- ex btw. De cursus duurt van 10.00 tot ca 16.30 uur. Deelnemers ontvangen een uitgebreide reader met de behandelde stof. Uiteraard staat er aan het begin van de dag gebak klaar en zijn er lekkere broodjes voor de lunch. Of er na afloop een borrel is hangt af van de corona-maatregelen die dan eventueel nog gelden.

Aanmelden kan via vdlc@bart.nl

Meer info over ons bedrijf op www.aanbesteding.nl

Online training Europees aanbesteden

De basis/opfris cursus Europees aanbesteden van VdLC is nu ook online te volgen. De cursus bestaat uit de volgende onderdelen:

  • Vier youtube video’s van ca. 50 minuten waarin cursusleider Theo van der Linden op zijn eigen kenmerkende wijze, in helder Nederlands en zonder juridisch jargon, en met veel voorbeelden en verhalen de belangrijkste onderdelen van het moderne aanbesteden behandelt. Veel aandacht is er voor recente jurisprudentie.
  • Alle cursisten ontvangen daarnaast een pdf-editie van het cursusboek waarin de behandelde zaken opgenomen zijn en de voorbeelden uitgewerkt worden.

De cursus is zo opgezet dat hij voor zowel overheden als bedrijfsleven geschikt is. Onderaan deze email kun je de onderwerpen zien die er behandeld worden. Met bijgaande links kun je twee stukjes van de cursus bekijken. Ook voor mensen in de organisatie die niet dagelijks te maken hebben met aanbestedingen zal deze cursus een absolute eye-opener zijn.

Klik hier voor de demo over manipulatief inschrijven

https://www.youtube.com/watch?v=EoajR-S-Cnk&t=16s

Klik hier voor de demo over interviews en presentaties

https://www.youtube.com/watch?v=1ZJN_FvByEw&t=7s

Eerste reacties van deelnemers aan de online-cursus Europees aanbesteden

“Dank voor de inspirerende cursus. Ik had me voorgenomen deze gedurende de week te zullen bekijken. Dat is me niet gelukt, ik heb ze integraal achter elkaar bekeken. Dank voor het overzichtelijke verhaal.”

Rolf Akker, Gasunie

“Al met al is mijn oordeel dat het gaat om een leerzaam, helder verteld, duidelijk verhaal over de kern en de mores van Europees Aanbesteden, goed ondersteund door de reader.”

Marius Alkema, Ministerie van Defensie

Ik heb je online cursus gevolgd. Complimenten voor de duidelijke uitleg, met sprekende voorbeelden! Ik kijk uit naar andere online cursussen van je.

Susan van der Linden, Pro 10

“Dankjewel voor deze leuke cursus. De combinatie van de reader en de filmpjes maakt het leuk om te doen. Het geeft een beetje context bij de stof, zeker de jurisprudentie en de voorbeelden.”

Ralph Venhoven, Raetsheren van Orden

Er zijn verschillende mogelijkheden om deze E-cursus aan te schaffen:

Prijs voor één persoon, € 195,- ex btw

Voor maximaal vijf personen binnen de organisatie, € 495,- ex btw

Kijk uit met bellen!

Bij een aanbesteding van de gemeente Waalhoeke ontstaat onenigheid over een tevredenheidsverklaring. In de rechtszaak blijkt dat een inschrijver (FAB) opnames maakt van een telefoongesprek: Ik lees: “FAB heeft een opname van een telefoongesprek van 20 februari 2020 van haar met de heer [Naam 2] van Defensie overgelegd, alsmede een transcriptie van dat gesprek. Zij heeft ter zake in haar conclusie van repliek het volgende gesteld:”De heer [Naam 2] verklaarde [in dat telefoongesprek] dat hij geen oordeel had over het werk van FAB, positief noch negatief, en voorts dat hij niet bevoegd was een verklaring te verstrekken. FAB heeft daarna telefonisch contact gehad met de persoon van Defensie die daartoe wel bevoegd zou zijn, de heer [Naam 3] Deze heeft verklaard geen verklaring te willen verstrekken, omdat FAB geen opdrachtnemer was van Defensie, maar een onderaannemer. De heer [Naam 3] onthield zich dus ook van een oordeel over het werk van FAB.”

Of er in het bovenstaande geval aangekondigd is dat er opnames gemaakt zouden worden weet ik niet. Bij een aanbesteding over routegebonden vervoer had een gesprek plaatsgevonden tussen (de directeur en projectleider van) Taxibedrijf Witteveen en (in ieder geval) de leden van de beoordelingscommissie namens de gemeenten. Namens Witteveen is een bandopname van dit gesprek gemaakt, zonder dat de overige aanwezigen daarvan op de hoogte waren. Enkele citaten van hetgeen toen namens de gemeenten is gezegd uit het daarvan gemaakte gespreksverslag kwamen in de rechtszaak aan de orde:

“Het is meer ontzorgen van de opdrachtgever. Ja zo moeten we dat dan maar eigenlijk dat zien. Je legt ze op den uur allemaal naast elkaar van goh eigenlijk iedereen heeft gewoon dit niveau en dan ga je kijken van waar verschilt ‘m dat nou in.”

“Ja, het is wel echt een dingetje wat echt naar voren kwam. Maar dat het als een soort van min wordt gezien is in vergelijking ook met wat die anderen daar gedaan hebben.”

Er kan ook zonder opnames best veel misgaan met telefoongesprekken. Toen de gemeente Den Haag aan een aannemer meldde, dat hij gelijk geëindigd was met een andere inschrijver, en dat er geloot zou worden, zei hij : ‘ik hoor het wel’. Hij bedoelde echter niet de uitslag, maar de plaats en het tijdstip van de loting. De rechter vond dit een probleem en er kon opnieuw geloot worden.

Ook het inspreken op een voicemail is niet veilig. Deze inkoper van de NS merkte dat de door hem ingesproken tekst letterlijk in de rechtszaal ter sprake kwam:

“Wat mij nog wel van het hart moet dat ik je mails, dat ik die echt onprettig vindt. Onprettig in de zin van pushen en ze zitten op de rand van het beschuldigen. (…) En dat is niet wat ik in Frankrijk mee heb gemaakt toen wij op bezoek waren. Maar wat ik wel in jouw mails proef, is misschien wel helemaal niet de bedoeling, maar ik wou toch tegen je gezegd hebben, dat je je voordeel er mee kan doen. Want ja op zo’n manier, als dit tenminste ook je bedoeling is, lijkt mij dat geen vruchtbare basis voor wat voor vorm van samenwerking dan ook.”

Pas op met je linkedin-profiel!

De gemeente Rotterdam moet een inschrijving opnieuw beoordelen omdat een concurrent door middel van een linkedin-profiel aantoonde dat de ervaring van de bouwkostendeskundige niet de minimaal gewenste 10 jaar, maar slechts negen jaar en vijf maanden was. Het is al de tweede keer dat linkedin een rol speelt bij een aanbestedingsrechtszaak. In het verleden werden er linkedinprofielen bijgehaald om aan te tonen dat de beoordelaars niet deskundig zouden zijn.

Op 9 december 2019 heeft de Gemeente Rotterdam de aankondiging gedaan voor de Europese openbare aanbestedingsprocedure voor de opdracht ‘Bouwkostendeskundige voor de renovatie van het Museum Boijmans Van Beuningen’. Acht partijen hebben voor de Opdracht ingeschreven, waaronder IGG en de vennootschap Bremen Bouwadvies B.V.

Op 3 maart 2020 heeft IGG bezwaar gemaakt tegen het gunningsvoornemen. IGG heeft zich hierbij op het standpunt gesteld dat Bremen niet aan de functieprofielen voldoet en daaraan ook niet kan voldoen.

Ze stappen naar de rechter en die zegt het volgende:

“IGG heeft zich op het standpunt gesteld dat de relevante werkervaring van [naam persoon 1] ten tijde van de inschrijving op de aanbesteding 9 jaar en vijf maanden bedroeg. Zij heeft in dit verband verwezen naar het LinkedIn-account van [naam persoon 1] . Ter zitting heeft de Gemeente zich beroepen op een cv waaruit zou volgen dat [naam persoon 1] niet in oktober 2010 maar in oktober 2009 bij Bremen zou zijn begonnen. Hierop heeft IGG verwezen naar een cv van [naam persoon 1] uit 2016, waarover zij naar aanleiding van een sollicitatie beschikt. In dat cv staat dat [naam persoon 1] in 2010 is begonnen bij Bremen.”

“Gelet op deze (kennelijke) tegenstrijdigheid in de cv’s en aangezien partijen het er kennelijk over eens dat de ervaring bij Bremen relevante ervaring betreft, heeft de voorzieningenrechter partijen met een beroep op artikel 22 Rv verzocht de cv’s waarop zij zich beroepen in het geding te brengen.”

“Uit de overgelegde cv’s blijkt dat [naam persoon 1] volgens beide cv’s toch in (de voorzieningenrechter begrijpt oktober) 2010 bij Bremen is begonnen, zodat hij niet enkel op grond van zijn ervaring bij Bremen over de vereiste ervaring beschikt. Dit doet vermoeden dat de Gemeente bij haar eerste controle mogelijk is uitgegaan van onjuiste gegevens of dat de controle mogelijk onzorgvuldig is geweest. De nadere toelichting van [naam persoon 2] (zie 2.15) roept in dat opzicht alleen maar meer vragen op. Deze toelichting is kennelijk gegeven nádat naar voren is gekomen van de ervaring van [naam persoon 1] bij Bremen niet voldeed. Daarbij komt dat nu een beroep wordt gedaan op ervaring als calculator, die [naam persoon 1] zou hebben opgedaan in een periode die hij volgens zijn LinkedIn-account en zijn cv uit 2016 werkte als designer respectievelijk ontwerper/bouwkundig tekenaar (en dus, volgens dat oudere cv, niet als calculator) terwijl die specifieke ervaring in het oudere cv niet stond. Dat roept nog meer vragen op.”

“Gelet op het voorgaande acht de voorzieningenrechter nader onderzoek naar de relevante ervaring van [naam persoon 1] noodzakelijk. Het onder gevorderde II. gevorderde (voorlopige) verbod tot definitieve gunning aan Bremen wordt daarom, deels, toegewezen. Voordat nader onderzoek naar de inschrijving van Bremen heeft plaatsgevonden, is geen plaats voor een gebod om de inschrijving van Bremen terzijde te leggen of een gebod om de Opdracht vervolgens aan IGG te gunnen.”

Basis/opfriscursus Europees aanbesteden

Niet alleen voor nieuwkomers interessant maar ook een ideale opfriscursus voor ervaren aanbesteders die willen weten hoe de huidige stand van zaken is. Zeer veel cases en voorbeelden uit de praktijk, met de nodige humor en relativering verteld door Theo van der Linden. Cursus is opgezet voor zowel deelnemers van de overheid als van het bedrijfsleven.

Jurisprudentie-marathon Aanbestedingsrecht (najaar 2020) op 8 december 2020 (vol) en 2 februari 2021

De jurisprudentie-marathon is inmiddels een begrip in de aanbestedingswereld. Op speelse wijze (in de vorm van een quiz) behandelen Suzanne Brackmann en Theo van der Linden meer dan 40 rechtszaken die in de periode mei 2020 – november 2020 gepubliceerd zijn. De sessie op 8 december 2020 zit vol. Daarom organiseren we een extra sessie op 2 februari 2021. Programma en locatie zijn hetzelfde. Als je je nu aanmeldt sturen we je alvast de factuur zodat de cursus nog op het opleidingsbudget van 2020 geboekt kan worden.

Wie zich nu opgeeft ontvangt bovendien gratis het boek ‘Een goede inkoper wil niet ontzorgd worden’.

De volgende zaken zijn al geselecteerd: 

Vlak voor het verstrijken van de inschrijvingstermijn toont de directeur van een inschrijver interesse voor de gezondheid van de bestuursvoorzitter en zijn echtgenote. De rechter vindt dat dat achterwege had moeten blijven. Waar of niet? 

Kan nummer twee recht hebben op een schadevergoeding wegens gederfde winst als er vanwege het niet voldoen aan de geschiktheidseisen niet aan nummer een gegund had mogen worden? 

De beoordeling door de beoordelingscommissie is niet anoniem. Is hierdoor de beoordeling ongeldig? 

Had de aanbestedende dienst de smartphones functioneel moeten specificeren? 

Mag je als onderdeel van een aanbesteding voor de inspectie van speel- en sporttoestellen als casus een ‘gevaarlijk’ speeltoestel laten inspecteren? 

Twee inschrijvers hebben na de voorgenomen gunning overleg om afspraken over onderaanneming te maken. Mag dat?  

Is een aanbestedende dienst niet verantwoordelijk voor fouten in het bestek als hij in de aanbestedingsstukken zegt ‘niet verantwoordelijk gehouden te willen worden voor informatie die hij ter beschikking stelt’?  

Een aanbestedende dienst mag niet afwijken van de in de aanbestedingsstukken genoemde manier van beoordelen. Als dat toch gebeurd is, moet er dan altijd opnieuw aanbesteed worden? 

Een inschrijver moet borgen er voldoende personeel op afroep beschikbaar is. Is het hebben van een vestiging in de buurt een goed argument? 

De beoordelingscommissie zegt: “De inschrijver is niet ter plaatse (locatiebezoek) geweest. Het plan is daardoor erg algemeen gesteld.” De inschrijver is echter wel ter plaatse geweest. Gaat de beoordelingscommissie hiermee buiten zijn boekje? 

Kan er volgens de rechtbank Gelderland ondanks de aanduiding GE (geschiktheidseis) ook een uitvoeringseis bedoeld worden? 

De derde NvI werd op de Aanbestedingskalender abusievelijk aangeduid met dezelfde documentnaam als de tweede NvI (‘ [documentnaam] .zip’) en had dezelfde bestandgrootte. Een inschrijver mist hierdoor besteksposten. Is dit een kleine fout die hersteld mag worden? 

Een concurrent stelt op linkedin gezien te hebben, dat de beoogde kandidaat niet tien jaar, maar ‘slechts’ 9,5 jaar ervaring heeft. De rechter zegt dat de gemeente niet mag gunnen maar eerst onderzoek moet doen naar de relevante ervaring van de kandidaat. Waar of niet? 

Bij een Europese openbare aanbestedingsprocedure voor de inhuur van flexibele arbeidskrachten moet het SROI-percentage minimaal 5% zijn, maar voor een hoger percentage krijg je meer punten. De winnende inschrijver biedt 31%, maar daar zit ook SROI bij die niets met het voorwerp van de opdracht te maken heeft. Mag dat van de rechter? 

Een bedrijf garandeert bepaalde responstijden bij een aanbesteding voor gladheidsbestrijding. Moet er bij het berekenen daarvan dan uitgegaan worden van de vestigingsplaats van het bedrijf, of mag het ook op basis van de woonplaatsen van de chauffeurs? 

Cursusleiders Theo van der Linden en Suzanne Brackmann
Cursuslocatie Hotel De Witte Bergen in Eemnes
Aanvang: 10.00 uur, einde: ca. 16.00 uur
Prijs € 495,- excl BTW, inclusief een zeer volledige cursusmap, gratis taxivervoer heen en terug vanaf station Hilversum en een prima lunch.
Aanmelden vdlc@bart.nl

Aanbestedende dienst zoekt game-changer met can-do-mentaliteit

“Ik weet niet wanneer het is misgegaan, waar en waarom, maar ergens op een tweesprong in de geschiedenis van de wereld vond iemand het nodig het woord ‘kwaliteit’ te introduceren op kantoor. Iedereen reageerde stomverbaasd. Want tot die tijd deed iedereen gewoon zijn best om het zo goed mogelijk te doen, of juist niet natuurlijk. In elke geval stond niemand erbij stil dat er iets ‘kwaliteit’ genoemd moest worden.”
Bovenstaande passage komt uit het boekje ‘Uitrollen is het nieuwe doorpakken, de ergste jeukwoorden op kantoor’ van Japke-d.Bouma, een boekje dat ik iedereen kan aanraden.

Het wonder van het aanbesteden

Veel mensen hebben een hekel aan aanbesteden. Ik niet, en ik wil graag in deze column precies uitleggen waarom dat zo is. Toen ik een jaar of 20 was, was ik een veelbelovend tekstschrijver. Zo veelbelovend dat ik geen enkele klant had en dat mijn pogingen om bij reclamebureaus binnen te komen, weinig succes hadden. In die tijd had ik een goede vriend die bij een reclamebureau werkte. Hij wilde me helpen om aan werk te komen en hij had het volgende plan: elke vrijdagmiddag gingen de medewerkers van het bureau waar hij werkte, inclusief de directie, naar café Hathor in Den Haag om daar ongelofelijk dronken te worden. Ik moest daar om ca. zes uur naartoe komen en hij zou me dan aanwijzen met wie ik door moest zakken. Degenen die de touwtjes in handen hadden op dat bureau waren veertigers, die volgens mijn vriend allemaal relatieproblemen hadden. Ze waren uitgekeken op hun vrouw, maar te schijterig om er echt vandoor te gaan. Ze hadden echter een enorme behoefte aan een luisterend oor om hun relatieproblemen aan kwijt te kunnen. Dat werd mijn taak. Ik moest tot diep in de nacht de huilverhalen aanhoren.