VdLC
aanbestedingscursussen
voor aanbestedende diensten en bedrijven

Het wonder van het aanbesteden

Veel mensen hebben een hekel aan aanbesteden. Ik niet, en ik wil graag in deze column precies uitleggen waarom dat zo is. Toen ik een jaar of 20 was, was ik een veelbelovend tekstschrijver. Zo veelbelovend dat ik geen enkele klant had en dat mijn pogingen om bij reclamebureaus binnen te komen, weinig succes hadden. In die tijd had ik een goede vriend die bij een reclamebureau werkte. Hij wilde me helpen om aan werk te komen en hij had het volgende plan: elke vrijdagmiddag gingen de medewerkers van het bureau waar hij werkte, inclusief de directie, naar café Hathor in Den Haag om daar ongelofelijk dronken te worden. Ik moest daar om ca. zes uur naartoe komen en hij zou me dan aanwijzen met wie ik door moest zakken. Degenen die de touwtjes in handen hadden op dat bureau waren veertigers, die volgens mijn vriend allemaal relatieproblemen hadden. Ze waren uitgekeken op hun vrouw, maar te schijterig om er echt vandoor te gaan. Ze hadden echter een enorme behoefte aan een luisterend oor om hun relatieproblemen aan kwijt te kunnen. Dat werd mijn taak. Ik moest tot diep in de nacht de huilverhalen aanhoren.

Zo gezegd, zo gedaan. Om eerlijk te zijn, ik was er goed in. Ik kon goed luisteren en als ware vrienden verlieten de bureaumanager en de veelbelovende tekstschrijver tegen sluitingstijd het café. Hij naar zijn Saab en ik naar mijn racefiets. Twee weken later kreeg ik mijn eerste opdracht (een wervende tekst schrijven voor een keten van slagerijen, allee, je moet ergens mee beginnen). Naarmate ik ouder werd merkte ik dat dit mechanisme vrijwel altijd gold. Als je iets wilde bereiken, een opdracht wilde krijgen, een vrouw wilde versieren of geld wilde lenen, moest je je slachtoffer bestuderen, manipuleren en soms kreeg je na een tijdje wat je wilde. Een gladde babbel en goede sociale vaardigheden waren belangrijker dan wat je echt kon.

Voelde je je nooit schuldig, vraagt u. Eigenlijk niet. Ik keek om me heen en zag dat het er overal in de wereld zo aan toeging. Vriendjespolitiek, persoonlijke voorkeuren, het was niet anders. Toch was er altijd dat stemmetje dat zei: Theo, dit deugt eigenlijk niet. De sociaal vaardigen krijgen alles, de introverten krijgen niks, dat is niet eerlijk. Maar ja, ik stond aan de goede kant, althans dat dacht ik toen nog.

Ik raakte verzeild in de uitgeverijwereld en schopte het tot marketingmanager bij de Sdu uitgeverij. Toen werd ik veertig en sloeg de midlifecrisis in volle heftigheid toe: ik nam een ringbaardje, ging op motorrijles, nam een vriendin, ging bungeejumpen, liet een tattoo zetten, had zo’n staartje in mijn haar, ging scheiden en begon voor mezelf. Mijn bedrijfje noemde ik VdLC, Van der Linden Communications. Ik had een idee voor een wekelijks overzicht van alle Nederlandse aanbestedingen en dat was, wat ze noemen, een gat in de markt. In een mum van tijd had ik 300 bedrijven als klant en toen gebeurde het.

Ik werd los van elkaar benaderd door twee mannen die mij aanboden om cursussen voor mij te gaan geven, Maarten Rooderkerk en Arthur Wittop Koning. Ik wist niets van aanbesteden dus dat leek mij een goed idee.

En toen kwam het wonder. Bij de voorbereiding van een cursus liet Arthur mij voor het eerst zien hoe de relatieve methode werkt. Arthur was afkomstig van Shell en had de inkoopmethode van Shell meegenomen naar Binnenlandse Zaken waar hij er jaren mee gewerkt had. Die methode was in de jaren 60 ontwikkeld door Kepner en Tregoe en voor het eerst in mijn leven besefte ik dat het mogelijk is om complexe beslissingen niet op basis van gevoel, maar op basis van een eerlijke vergelijking te nemen.

Dat gevoel was en is nog steeds magisch in mijn ogen. Kernwoord daarbij is het woord ‘eerlijk’. Wat is het een prachtig uitgangspunt om het geld van de belastingbetaler eerlijk uit te geven. Het grappige is dat tegenstanders van aanbestedingen in mijn ogen gewoon niet in staat zijn om de schoonheid van dat uitgangspunt te zien. Criticasters zeggen altijd dezelfde dingen: ‘het blijft toch subjectief’ of ‘het is zo ingewikkeld’. Dat is nu juist niet zo. Aanbestedingen zorgen er juist voor dat het eerlijk gaat. Natuurlijk gaan er veel aanbestedingen mis, maar een goed uitgevoerde aanbesteding is niets meer of minder dan een klein kunstwerk.